Waarom atheïsme toeneemt

Geplaatst op 25 april 2016 door

National geographic komt met een artikel over de toename van het atheïsme over de hele wereld. Een steeds groter percentage mensen is niet meer gelovig. In het artikel wordt gesuggereerd dat dit komt door de modernisering. Ook hoor je wel dat het komt door de toename van de welvaart. Volgens mij klopt dit niet. De voornaamste redenen dat religie begint te verdwijnen is dat het niet meer met geweld in stand wordt gehouden en dat atheïsten hun stem laten horen. Waar mensen vrij hun opvattingen over religie kunnen uiten of het bedrog aan de kaak kunnen stellen verwatert het geloof en nemen steeds meer mensen er afstand van. Het internet versnelt dit proces nog.

De toename van atheïsten komt niet door het doorgeven van atheïsme via hun kinderen. Atheïsten krijgen niet voldoende kinderen om de bevolking te laten groeien. Atheïsme groeit vooral door geloofsafval. Gelovigen nemen steeds meer afstand van religie, waarschijnlijk doordat atheïstische geluiden steeds openlijker klinken, in reactie op de gewelddadige aanwezigheid van religies, vooral islamitisch, maar ook uit andere hoeken.

In veel landen is het niet zo makkelijk om religiekritiek te laten klinken of te zeggen dat je niet meer in goden gelooft. De religieuze omgeving staat er intolerant en vaak zelfs gewelddadig tegenover. Maar door het internet horen steeds meer mensen dat ze niet de enige zijn die twijfelen aan het bizarre wereldbeeld waarmee ze door hun religieuze opvoeding worden geïndoctrineerd. Via het wereldwijde web kunnen ze met andersdenkenden in contact komen, ook in andere landen.

Toch neemt het percentage atheïsten af. De oorzaak is de extreme groei van religie door het hoge geboortecijfer. Religie houdt zichzelf niet alleen in stand via sociale controle en geweld; ook worden vrouwen binnen religies gedwongen veel kinderen te krijgen. Maar ik neem aan dat als religiekritische en atheïstische geluiden meer deel gaan uitmaken van openbare discussies, dat de twijfel dan ook meer zal toeslaan onder al die mensen die worden geboren omdat dat deel is van de strategie van religies om zich te verspreiden.

De groei van het atheïsme kan dus hopelijk ook een halt toeroepen aan de absurd snelle bevolkingsgroei, een van de grootste problemen van het moment, waar veel te weinig aandacht voor is.

Maar hoe zou het zijn in de islamitische wereld? Religie lijkt in Europa weer terug geïmporteerd te worden via de massaimmigratie uit moslimlanden. Intussen zitten de islamitische machten niet stil en doen van alles om de islam te verspreiden. Zo houdt het Saoedische huis zich bezig met het promoten van de verplichte jihad en het islamitische recht van ongelovigen seksslavinnen en militaire slaven te maken.

Het is moeilijk te achterhalen wat men in de islamitische wereld hiervan vindt, maar op Youtube is dit filmpje te zien: How to convert an atheist to islam.

Zet wel via ‘instellingen’ de Engelse ondertiteling aan, want we zijn nog niet gearabiseerd (wel voldoende geangliseerd hoop ik). Je moet wel heel snel lezen, anders word je misschien nog moslim ook.




11 reacties “Waarom atheïsme toeneemt”


  1. Els Geuzebroek schreef:

    Hallo Anton, wereldwijd heeft de paus inderdaad veel meer funeste invloed dan in onze eigen omgeving. Het christendom begint hier steeds meer te verwateren, hoewel het juist in meer imperialistische en machtsbeluste kringen nog sterker aanwezig is. Zelf heb nou eenmaal meer belangstelling in het algemeen voor de waanideeën die wereldwijd de massa in hun grip hebben. Dit overbevolkingsprobleem heeft vooral te maken met wat ik maar ‘patriarchale religies’ noem, waarbij mannen de voogdij over vrouwen, of beter gezegd de baarmoeder, hebben genomen. Veel meer dan een broedkip is de vrouw niet.

    De erfelijke lijn, de familienaam, rijkdom, zelfs het prestige van een groot nageslacht, gaat in patriarchaten allemaal via de man, en de vrouw wordt gevangen gehouden en geëxploiteerd om dit mogelijk te maken. China probeerde dit al heel lang met de éénkindpolitiek op te lossen, maar deed niets aan die patriarchale verhoudingen. In India is het een ramp. In verband met de islam wordt van ‘baarmoederjihad’ gesproken.
    Het patriarchaat heeft het hele concept ‘verrijking’ gekoppeld aan veel kinderen, en zelfs hier hoor je nog economen beweren dat het een economische ramp is voor Europa dat vrouwen niet meer voortdurend kinderen uitpoepen.

    Religie hangt zo samen met gewetenloze verrijking, vrouwenonderdrukking, overbevolking, milieuschade die hierdoor ontstaat etc. Behalve die macht aan de kaak stellen moeten we ook zorgen dat mensen zich bewust worden dat ze zoveel kinderen moeten krijgen om te werken en oorlogen te voeren voor de machthebbers. Religie is er om dit mogelijk te maken.

  2. Hans Velderman schreef:

    Staren naar religie als oorzaak van alle ellende in onze wereld, lijkt eenzelfde beperking in denken als het big bang idee. Immers alle machtstructuren leiden naar overheersing en misbruik. Ook wetenschappelijke macht.
    Politieke ideologie zoals het communisme leidde tot meer onderdrukking, doden en ellende dan welke religie dan ook. Zelfs zg democratie heeft tot gevolg dat er in het MO honderdduizenden zijn gedood en miljoenen in ellende leven.
    Het oerknalidee brengt ons terug naar het RK idee in de middeleeuwen dat, ondanks grote denkers, wij in het centrum van het universum leven.
    Alle sterrenstelsels verwijderen zich van ons melkwegstelsel.
    Volgens mij gaan zaken die zich van ons verwijderen ergens naar toe.
    Daar waar de sterrenstelsels naar toe gaan lijkt het erop, als wij ons op zo’n plek zouden leven, dat het heelal krimpt.

  3. Els Geuzebroek schreef:

    Dag Hans, ik lees een aantal off topic opmerkingen die afleiden van het centrale punt dat ik aanstip, dat atheisme toeneemt naarmate godsdienst minder door geweld en intimidatie in stand wordt gehouden.

    Op één punt wil ik wel reageren.

    “Het oerknalidee brengt ons terug naar het RK idee in de middeleeuwen dat, ondanks grote denkers, wij in het centrum van het universum leven.
    Alle sterrenstelsels verwijderen zich van ons melkwegstelsel.”

    Wij bevinden ons niet in het centrum van het universum. Waar je je ook bevindt in het heelal, je ziet altijd alles om je heen van je af bewegen, omdat het heelal in alle richtingen uitdijt. In alle richtingen zie je een roodverschuiving. Waar je ook bent, je lijkt je daardoor altijd in het centrum te bevinden.

    In dit filmpje wordt dat wel aardig uitgelegd, als het je intereseert. 🙂
    https://www.youtube.com/watch?v=IWbc54u8k8c

    Het universum dijt al uit vanaf het begin. Dat is iets heel anders dan het idee de aarde of een ander hemellichaam in het middelpunt staat, waar de rest omheen draait. Dat is een illusie van de waarneming. Een god zou dat hebben geweten.

    De schepping zou in korte tijd hebben plaatsgevonden en vervolgens stabiel zijn. Dat lijkt niet op een uitdijend heelal dat vanaf het ontstaan verandert.

    Bovendien is het universum onmetelijk groot en voor grootste deel onleefbaar, in tegenstelling tot de schepping van de bijbel, waarin het nut voor het leven en de mens centraal staat. De zogenaamde schepper wist in feite niets van de realiteit die hij geschapen zou hebben.

    De enige overeenkomst is eigenlijk dat beide een begin hebben. Maar dat is wel een heel zwak argument om de werkelijkheid gelijk te stellen aan een scheppingssprookje. Iedere fantast kan een verhaal verzinnen waarin de wereld ergens begint, maar de verzinsels zijn makkelijk te herkennen.

    Het grootste verschil met dat RK-beeld is dat er helemaal geen god te vinden is aan de basis van ons universum. Nergens is er een god nodig.

    Als de godsdiensten niet al millennia lang met geweld hun sprookjesfantasie aan de mens had opgelegd, om ons tot dankbaarheid en gehoorzaamheid te dwingen, om te werken en oorlog te voeren voor tirannen, zouden die sprookjes allang weerlegd zijn en waren we allang begonnen met het onderzoeken van de wereld.

  4. Hans Velderman schreef:

    Beste Els,
    Ik weet het niet. Kan bij mezelf wel ideeën oproepen daarover. Maar ideeën en veronderstellingen geven geen feiten weer.
    De atheïsten die ik persoonlijk ken, zijn, op een enkeling na, teleurgesteld of hebben een traumatische ervaring gehad. De andere is a-religieus opgevoed en genoot openbaar onderwijs.
    Onderzoek zou de vraag kunnen beantwoorden.
    Eerder legde ik al uit dat wat anderen en je omgeving via onze zintuigen in ons brein prenten, ook religie, ben of word je. Je kunt datgene wat er in zit niet uitpeuteren. Wat je wel kunt, is jezelf vragen stellen en antwoorden bedenken. Wil niet zeggen dat een antwoord de waarheid zou zijn.
    Wat betreft het uitdijen van het universum; er is niemand die enig juist idee heeft over de omvang. Dus is het antwoord dat het universum overal uitdijdt meer een gok dan realiteit.

  5. ben warner schreef:

    Het vrijdenken, Els, krijgt niet bepaald vlot meer voet aan wal. Ook demografische ontwikkelingen werken niet positief uit. Misschien is het een oplossing als we van het vrijdenken ook een verbinding maken. Een religare met het Geweten. De kenleer als centrale dienst. Gelovigen moeten dan een andere religie gaan bestrijden, maar voor vele twijfelaars onder hen staat dan een alternatieve religie open. De religie van de rede. Wie vasthoudt aan de godsmythe kunnen we dan met recht redeloos noemen. De redelozen gaan naar de kerk of welk godshuis ook, De redelijken gaan naar de universiteit in welk woord semantisch het mooie begrip universeel de kern vormt.

  6. joop dorrepaal schreef:

    m.b.t. bijdrage #6:

    Op het eerste gezicht een aardige gedachte wellicht, maar in de uitwerking zal blijken dat het niet gaat werken.
    Een van de principes van de religie berust op het evolutionair ingebouwde wantrouwen van de mensen onderling. Dat nu maakt dat men zijn vertrouwen eerder stelt in iets dat bovenmenselijk is: “op God kun je vertrouwen”. En als hij je gebeden nu eens niet verhoort, heet het dat “Zijn wegen ondoorgrondelijk zijn” of dat “je geloof in Hem niet diep genoeg” was. Maar God zal je niet besodemieteren, oh nee, dat nooit! Nergens is ook maar een spoortje van een verhaal te ontdekken dat God de mens bezwendeld zou hebben…
    Een religie zonder een god is niet werkbaar. Hij is namelijk ook de enige ontsnappingsmogelijkheid aan de ultieme zinloosheid van het bestaan. Dat het achteraf zal blijken een leugen te zijn, zal nooit opgemerkt worden: op het moment waarop dat voor het eerst mogelijk zou worden heeft ons vermogen waar te nemen namelijk opgehouden te bestaan…
    Je zou een religie kunnen opvatten als de worsteling – compleet met de wanhoopskreten – van een drenkeling in de zee van zinloosheid waarin de evolutie van het universum ons gestort heeft. Een worsteling waarin ook de mededrenkelingen niet worden ontzien…

  7. Hans Velderman schreef:

    W.b. 7. “Een religie zonder god is niet werkbaar”, kun je jezelf in vergissen. Het Boeddhisme kent geen godsbegrip.

  8. Els Geuzebroek schreef:

    Hallo Hans, zelf ben ik opgegroeid zonder dat het woord ‘god’ viel. Alleen kom ik uit een muziekgezin, dus wij zongen ook alle kerstliedjes. Maar die schakelde ik uit mezelf gelijk aan alle andere liedjes, gewoon verhaaltjes op een melodie.

    Toen later buurtbewoners mij over ‘god’ gingen vertellen, schakelde ik die uit mezelf gelijk aan sprookjesfiguren en sinterklaas: bestaat alles niet. Mijn moeder zei zelfs wel eens tegen mij dat ik dat ik niet moest zeggen, omdat niet iedereen dat leuk vind om te horen. Op mijn vraag of god wel bestond kreeg is als antwoord dat ik zelf om me heen moest kijken. Dat was dus een reactie van mijn moeder vanwege de gelovige mensen die vonden dat ik als kind van god op de hoogte moest worden gebracht.
    Maar toen, ik was zeven, voelde ik al weerstand tegen alle vormen van magisch denken. Ik zag het als ‘doen alsof’, en vond dat niet leuk. Ik was nieuwsgierig naar de wereld, maar hield er niet van als mensen mij kinderachtige antwoorden gaven omdat ze dachten dat ik nog te klein was om het te begrijpen. Ik kon gewoon al een feitelijk antwoord onderscheiden van een verzinsel.

    Ik ben dus niet bewust opgevoed met het idee dat er geen goden bestaan, maar ik had wel al op jonge leeftijd een soort weerbaarheid tegen dingen die gewoon niet kunnen. Toveren kan niet, goden hoorden voor mij bij de tovenaars en de heksen op hun bezemstelen.

    Wat het universum betreft: het ging mij er eigenlijk vooral om dat het bijbelse verhaal een statische schepping weergeeft waarin de mens centraal staat, terwijl de werkelijkheid is dat het heelal eeuwig evolueert en veel groter is dan nodig zou zijn als het alleen ging om de mens een plekje te geven. Dat het uitdijt is waar te nemen door de roodverschuiving.

  9. Els Geuzebroek schreef:

    Hai Ben,

    Ik vind zeker dat wij de kennis moeten terugveroveren, evenals de natuurlijke structuren, die mensen uit zichzelf en vrijwillig kunnen aangaan. Dus we moeten ons bevrijden van opgedrongen structuren die ons afleiden van ons bestaan, en van nepkennis die ons belemmert vooruit te komen.

    Het verspreiden van de rede (zelf zeg ik tegenwoordig feitenkennis) is misschien een van de beste manieren om tegennatuurlijke denkbeelden te ondermijnen. Misschien begonnen mensen wel eerst de rede op te dringen, en wordt daardoor gaandeweg de religie minder gevaarlijk. Maar in het westen lijkt dat beter te werken dan elders.

    We moeten wel oppassen dat er geen nieuwe vormen van manipulatie ontstaan. Ik ken wel wat mensen die Alain de Botton een prima vent vinden, maar volgens mij heeft hij alleen een nieuwe manier verzonnen om zich te kunnen verrijken, nu de religie in het westen zich daarvoor niet meer zo goed leent. Hij heeft nu die School of Life opgericht, er zit er toevallig een bij mij in de buurt. Voor veel geld kun je daar slappe cursusjes volgen om succesvol te worden in het leven, onder leiding van een soort ‘atheïstische’ goeroes.

    In de politiek stikt het van de structuren die op het eerste gezich areligieus lijken, maar die eigenlijk een onvrije piramidale orde in stand houden, waarachter de religie steeds op de loer lijkt te liggen. Philipp Blom zei tijdens een lezing dat uiterlijk het christendom lijkt te zijn weggevallen, maar dat het overal in onze maatschappelijke structuren nog aanwezig is. We moeten dit herkennen om het te kunnen bestrijden.

  10. Guy de Groof schreef:

    Beste Hans
    De versnelde uitdeining van het universum is niet alleen geobserveerd, maar ook gemeten. Stellen dat dit een gok is, is onjuist en kan wetenschappelijk worden weerlegd. De Nobelprijs voor fysica ging in 2011 naar de wetenschappers die dit bevestigden met hun onderzoek. Peer-reviews nadien bevestigden dit feit.
    Mijn persoonlijke atheistische overtuiging is een gevolg van een proces van jaren. Het kwam tot stand tot het beter begrijpen van de natuurlijke processen om ons heen.
    En tevens door te accepteren dat iets niet weten of begrijpen nog altijd beter is dan te geloven dat ik iets weet of begrijp.
    Atheïsme is slechts één standpunt: het niet geloven in het bestaan van goden bij gebrek aan bewijs. Iedereen die aan atheïsme iets anders toedicht, interpreteert de term verkeerd.




Reageer